مقاله دانشگاهی – ارزیابی رابطه بین متغیرهای حسابداری و قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران- قسمت ۹

پورحیدری (۱۳۸۹) در تحقیقی به بررسی ارتباط بین متغیرهای حسابداری با تغییرات بازده سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخت. متغیرهای موردبررسی شامل بازده سود، درصد سرمایه‌گذاری مالکان، تغییرات در سودآوری، تغییرات در فرصت‌های رشد و تغییرات در نرخ تنزیل بود. مدل بازده این مطالعه مبتنی بر مدل‌های چن و ژانگ بود که در آن ارزش شرکت شامل ارزش دارایی‌های آن در حال حاضر به‌علاوه فرصت‌های رشد آتی است. نتایج آزمون مدل‌های پژوهش با توجه به پنج متغیر کلیدی ذکرشده و با استفاده از داده‌های تجمعی نشان داد، ارتباط معناداری بین ۴ متغیر یعنی بازده سود، تغییر در سودآوری، درصد سرمایه‌گذاری مالکان و تغییر در نرخ تنزیل وجود دارد. مدل پژوهش بالغ‌بر ۳۰% تغییرات بازده سهام را تبیین نموده است که بیشترین قدرت تبیین نیز مربوط به متغیرهای جریانات نقدی است. استحکام مدل با توجه به داده‌های سالانه نیز موردبررسی قرارگرفته است.
جبار زاده و بایزیدی (۱۳۸۹): هدف این پژوهش بررسی رابطه بین سود مصوب و برآوردی هر سهم و عوامل مؤثر بر این رابطه در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بود. دوره زمانی پژوهش، ۱۳۸۸-۱۳۸۲ بوده و ۹۷۳ شرکت به‌عنوان نمونه انتخاب شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش از نرم‌افزار اقتصادسنجی Eviews 6 استفاده شد. نتایج نشان داد که متغیرهای سود برآوردی و تقسیمی هر سهم با سود مصوب هر سهم شرکت، رابطه مثبت قوی و معنی‌دار داشته و شرکت‌های بزرگ‌تر، از سود مصوب هر سهم پایین‌تری برخوردار بوده و متغیر قدمت شرکت علی‌رغم داشتن رابطه مثبت با میزان سود مصوب هر سهم، ازلحاظ آماری معنی‌دار نمی‌باشد. نتایج همچنین نشان داد که متغیرهای قدمت و اندازه شرکت باعث بهبود رابطه بین سود مصوب و برآوردی هر سهم نمی‌شوند ولی متغیر سود تقسیمی هر سهم برخلاف دو متغیر مذکور، باعث بهبود این رابطه به میزان %۱۳ شده است. وجود رابطه منفی بسیار قوی بین اندازه (لگاریتم تعداد سهام در دست سهام‌داران) و سود مصوب هر سهم شرکت بیان‌گر بازدهی پایین سرمایه، ناشی از نبود فرصت‌های مناسب سرمایه‌گذاری یا ناتوانی مدیران در کشف این فرصت‌ها است.
صالح نژاد و غیور (۱۳۸۹) در تحقیقی به بررسی اخبار و اطلاعات حاصل از گزارش‌های مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در قالب نسبت‌های مالی و یافتن میزان تأثیر این نسبت‌ها بر قیمت سهام شرکت‌های موردمطالعه پرداختند.بدین منظور از اطلاعات مالی ۹۷ شرکت از مجموعه شرکت‌های تولیدی پذیرفته‌شده در سازمان بورس اوراق بهادار تهران برای دوره زمانی ۱۳۷۸تا۱۳۸۳به‌صورت مقطعی استفاده شد. فرضیه‌های تحقیق با بهره‌گیری از الگوهای رگرسیون چند متغیره و مدل متغیرهای تأخیری در دو سطح کلی و تفکیکی شرکت‌ها در صنایع مختلف آزمون شدند.نتایج حاصل از آزمون فرضیه‌ها نشان داد که در سطح کل شرکت‌ها، نسبت‌های ROE, ROA بر قیمت سهام مؤثر است، ولی اهرم مالی تأثیر معناداری ندارد.در سطح تفکیکی صنایع، نتایج تأثیر نسبت‌های مالی بر قیمت سهام در هر صنعت با صنایع دیگر متفاوت است که بیانگر استقلال صنایع از یکدیگر است.
برادران حسن‌زاده و همکاران(۱۳۸۹) در تحقیقی با استفاده از داده‌های صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای شش‌ماهه حسابرسی شده، ضمن بررسی رابطه ارزش دفتری و سود هر سهم بر قیمت سهام، به بررسی رابطه بین تغییرات در ارزش دفتری و سود هر سهم با تغییرات در قیمت سهام پرداختند. بنابراین هدف این تحقیق تعیین رابطه بین متغیرهای مذکور با قیمت سهام بود. نتایج حاصل از آزمون فرضیه‌ها نشان داد که ارزش دفتری و سود هر سهم ارتباط معنی‌داری با قیمت سهام دارند و همبستگی سود بیش از ارزش دفتری است. همچنین این تحقیق شواهدی را فراهم کرد که تغییرات در ارزش دفتری هر سهم و تغییرات در سود هر سهم با تغییرات در قیمت سهام رابطه معنی‌داری دارند و همبستگی تغییرات در ارزش دفتری هر سهم بیش از تغییرات در سود هر سهم است.
دارابی و خوش‌خلق (۱۳۹۰) در تحقیقی رابطه بین سود حسابداری و سود حسابرسی شده پایان دوره و میان‌دوره با قیمت سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازار اوراق بهادار تهران در بین سال‌های ۱۳۸۱ الی ۳۱/۴/۱۳۸۷ موردبررسی قراردادند. اهداف تحقیق آن‌ها بررسی رابطه سود حسابداری و سود حسابرسی سالیانه بر قیمت سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار و ارزیابی تأثیر سود حسابداری تحقق‌یافته و سود حسابرسی شده میان‌دوره بر قیمت سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار بود. تعداد ۳۱ شرکت با توجه به اطلاعات موجود به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. این تحقیق ازنظر ماهیت موضوع کاربردی و از نوع تحقیقات توصیفی محسوب می‌شد و با ابزار سنجش همبستگی به تشریح رابطه میان متغیرهای سود حسابداری و سود حسابرسی شده پایان دوره و میان‌دوره (متغیرهای مستقل) و قیمت سهام (متغیر وابسته) با استفاده از آزمون ضریب همبستگی پیرسان می‌پرداخت. نتایج تحقیق نشان داد سود حسابرسی شده پایان دوره ازنظر سرمایه‌گذاران در بازار از اهمیت بیشتری برخوردار است. همچنین سود حسابرسی شده پایان دوره از سود تحقق‌یافته اعلامی میان‌دوره‌ای شرکت‌ها در بین سال‌های موردمطالعه بیشتر موردتوجه سرمایه‌گذاران بوده است.
شجاع (۱۳۹۱) در تحقیقی به بررسی مقایسه‌ای بین تغییرات سود تقسیمی و تغییرات قیمت سهام در شرکت‌های مواد غذایی پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخت. مسئله اصلی تحقیق این بود که مشخص شود آیا تغییرات سود تقسیمی سهام در قیمت سهام خریداری‌شده تأثیری دارد یا خیر. روش آماری این تحقیق رگرسیون خطی به همراه ضریب تعیین بود و از نرم‌افزار SPSS برای آزمون فرضیه تحقیق استفاده شد. نتیجه حاصل از آزمون فرضیه تحقیق نشان داد که بین تغییرات سود تقسیمی و تغییرات قیمت سهام در شرکت‌های مواد غذایی پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران ارتباط معناداری وجود ندارد.
پیری و همکاران(۱۳۹۱): این مقاله تحقیقی علمی و کاربردی در مورد اثر و ارتباط بین متغیرهای حسابداری (سود هر سهم، سود نقدی هر سهم، ارزش دفتری هر سهم و وجه نقد حاصل از عملیات) و نماگرهای ساختاری (تغییرات ارزش بازار هر سهم، بازده هر سهم، اندازه شرکت و حجم معاملات) در بورس اوراق بهادار تهران است. جهت بررسی و تأیید رابطه بین متغیرهای حسابداری و نماگرهای ساختاری، یک فرضیه اصلی و چهار فرضیه فرعی مطرح شد، که هر یک از فرضیه‌های فرعی نیز دربرگیرنده چهار فرضیه دیگر است. هدف از تکثر فرضیه‌ها بررسی دقیق‌تر و اجمالی، تأثیرپذیری نماگرهای ساختاری از متغیرهای حسابداری است.برای آزمون فرضیه‌ها از تحلیل همبستگی در قالب مدل‌های یک و چند متغیره استفاده شد.نتایج بیانگر تأیید تأثیر متغیرهای حسابداری بر نماگرهای ساختاری است . این رابطه بین متغیرهای سود هر سهم و سود تقسیمی هر سهم با تغییرات قیمت سهام و بازده هر سهم بیشتر مشاهده شد.
حنیفی و همکاران (۱۳۹۲): پیش‌بینی قیمت سهام و استراتژی مناسب برای معامله سهام، موضوع بسیاری از تحقیقات است. ازجمله مباحث موردتوجه در این حوزه، تحلیل بنیادی می‌باشند. این پژوهش توان توضیح دهندگی برخی متغیرهای بنیادی را موردبررسی قرارداد. دوره موردبررسی از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ بود که درمجموع ۵۱ شرکت پذیرفته‌شده در بورس انتخاب شدند. کلیه داده‌ها به‌صورت فصلی و سالانه موردبررسی قرار گرفتند و از رابطه (panel data) متدولوژی داده‌های ترکیبی بین متغیرها ارزیابی و آزمون شد. نتایج تحقیق نشان داد که بین متغیرهای بنیادی در این پژوهش که عبارت‌اند از سود هر سهم، سود پیش‌بینی‌شده هر سهم، بازده حقوق صاحبان سهام و ارزش دفتری که به‌جز بازده حقوق صاحبان سهام در داده‌های فصلی کلیه متغیرها با قیمت سهم رابطه مثبت معنی‌داری دارند و کلیه متغیرها قدرت توضیح دهندگی بالای ۹۰ درصد برای قیمت سهم دارند. همچنین مشاهده شد مدل رگرسیونی حاصل از متغیرهای بنیادی به‌صورت سالانه قدرت توضیح دهندگی بالاتری نسبت به داده‌های فصلی دارند که نشان‌دهنده نگاه بلندمدت تحلیل بنیادی می‌باشد.
بصیری و خان محمدی (۱۳۹۲) در تحقیقی به بررسی تأثیر رشد پایدار سود بر واکنش قیمت سهام به ویژگی‌های پیش‌بینی سود هر سهم در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. نمونه آماری این تحقیق شامل ۱۰۴ شرکت از شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازار اوراق بهادار تهران بود که داده‌های آن‌ها در طول سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۹ گردآوری و تجزیه‌وتحلیل شد. نتایج تحلیل آماری نشان داد که واکنش بازار سرمایه به اخبار بد پیش‌بینی و افق پیش‌بینی سود هر سهم در شرکت‌های با رشد پایدار سود، متفاوت از سایر شرکت‌هاست. این در حالی است که واکنش بازار سرمایه به اخبار خوب و دقت پیش‌بینی سود هر سهم تحت تأثیر رشد پایدار سود نبوده است. در این رابطه به نظر می‌رسد که واکنش سرمایه‌گذاران به اخبار بد، متأثر از نگرش آنان در خصوص اعتبار و اهمیت این اخبار است.
مهرانی و مهرعلی(۱۳۹۲) در تحقیقی تأثیر P/E, EPS و DPS بر شاخص قیمت سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در شرایط تحریم را در بازه زمانی سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۹ را بررسی کردند. یکی از دغدغه‌های بزرگ و مهم هر جامعه‌ای بهره‌وری سرمایه می‌باشد. این تحقیق بررسی و بیان می‌کند که اهمیت شاخص قیمت سهام در چه حدی می‌باشد و عواملی مانند سود هر سهم و نسبت قیمت بر سود و سود تقسیمی تا چه میزان می‌توانند روی شاخص قیمت سهام تأثیرگذار باشند. چون در اتخاذ تصمیمات سرمایه‌گذاری در بورس اوراق بهادار اولین و مهم‌ترین عاملی که فراروی سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد شاخص قیمت سهام می‌باشد ازاین‌رو آگاهی از عوامل مانند P/E، EPS و DPS حائز اهمیت است. بنابراین با توجه به پیشینه تحقیق مربوط به شاخص قیمت سهام و سه عاملی که شامل سود هر سهم، نسبت قیمت بر سود و سود تقسیمی است را مورد آزمون همبستگی و رگرسیون قرارگرفته و با توجه به نتایج به‌دست‌آمده از آزمون‌های مربوطه سه متغیر سود هر سهم، سود تقسیمی و نسبت قیمت بر سود با شاخص قیمت معنی‌دار بوده و ۷/۹۸ درصد از کل تغییرات شاخص کل را تبیین می‌کند.
سجادی و همکاران (۱۳۹۲) در تحقیقی به بررسی رابطه بین اجزای نقدی و تعهدی سود با قیمت سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. در این پژوهش داده‌ها به‌صورت سالانه برای دوره زمانی ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۷ و با استفاده از آزمون داده‌های ترکیبی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج آزمون اول نشان داد، بین اجزای نقدی سود و قیمت سهام رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد و میزان افزایش قیمت سهام در شرکت‌هایی که از اجزای نقدی سود بالاتری نسبت به سایر شرکت‌ها برخوردارند، بیشتر است. نتایج فرضیه دوم نیز نشان داد، بین اقلام تعهدی، اقلام تعهدی اختیاری و اقلام تعهدی غیر اختیاری با قیمت سهام رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد. هم‌چنین میزان افزایش قیمت سهام در شرکت‌هایی که دارای اقلام تعهدی اختیاری و غیر اختیاری باکیفیت بالایی هستند، بیشتر است.
بنی مهد و همکاران (۱۳۹۳): هدف این پژوهش بررسی فرضیه ثبات رفتاری در بورس اوراق بهادار تهران بود. فرضیه ثبات رفتاری با رویکردهای مختلفی قابل‌بررسی است. در این تحقیق برای آزمون فرضیه فوق چگونگی رابطه تغییرات مثبت سود هر سهم و قیمت سهام و رابطه مدیریت سود و قیمت سهام بررسی شد. دوره زمانی پژوهش ۱۳۸۳ الی ۱۳۸۹ و تعداد شرکت‌های نمونه پژوهش ۱۰۰ شرکت بود. روش تحقیق از نوع همبستگی و با استفاده از رگرسیون چند متغیره بود. نتیجه‌گیری تحقیق حاکی از این بود که هرگاه سود هر سهم در یک شرکت نسبت به سال قبل آن بیشتر باشد، قیمت سهام نیز افزایش می‌یابد. بر اساس این نتیجه می‌توان استدلال نمود که تغییرات مثبت در سود هر سهم، بیشتر ناشی از مدیریت سود بوده و این موضوع مطابق با فرضیه ثبات رفتاری است.
رحمانی و همکاران (۱۳۹۳) در تحقیقی به بررسی رابطه ریسک سیستماتیک سهام (بتای بازار) با متغیرهای کلان و اطلاعات حسابداری در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. تحلیل رگرسیون با استفاده از روش پنل دیتای ایستا و پویا بر روی نمونه‌ای شامل ۶۱ شرکت عضو بورس اوراق بهادار طی سال‌های ۱۳۸۰- ۱۳۸۹ انجام شد. برای برآورد مدل‌ها، از روش‌های ای گارچ، ام گارچ و حداقل مربعات معمولی استفاده گردید. نتایج حاکی از ارتباط برخی متغیرهای کلان و اطلاعات حسابداری با بتای بازار بود. در مدل برازش شده با توجه به سطح معناداری متغیرها، مهم‌ترین متغیرهای حسابداری شامل اندازه شرکت، رشد شرکت و نسبت بدهی‌ها از نوع اطلاعات حسابداری و متغیرهای رشد تولید ناخالص داخلی، نرخ سود بانکی، تورم، تغییرات قیمت نفت خام و تغییرات نرخ ارز از نوع متغیرهای کلان می‌باشند.
جمع بندی ادبیات تحقیق
در این قسمت پیشینه مربوط به تحقیقات مرتبط و مشابه به صورت جدول شماره۲-۱خلاصه گردیده و طی آن به ازای این تحقیقات محققین، متغیرها، مدل و نتایج آن ها مطرح شده است.
جدول (۲-۱): خلاصه تحقیقات انجام‌شده در زمینه تحقیق حاضر

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

تاریخ محقق متغیرها و نحوه اندازهگیری مدل نتایج
۱۳۹۳ رحمانی و همکاران اندازه شرکت=لگاریتم طبیعی دارایی ها
رشد شرکت= فروش جاری منهای فروش دوره قبل/ فروش دوره قبل
نسبت بدهی‌ها= مجموع بدهی‌های جاری/ بدهی‌های بلندمدت
نسبت جاری=دارایی جاری/بدهی جاری
اهرم مالی=بدهی های بلند مدت/(بدهی های بلندمدت+حقوق صاحبان سهام)
اهرم عملیاتی= درصد تغییرات سود عملیاتی نسبت به درصد تغییرات فروش
نرخ سود بانکی=مستقیما از اطلاعات بانک مرکزی
رگرسیون حداقل مربعات معمولی نتایج حاکی از ارتباط برخی متغیرهای کلان و اطلاعات حسابداری با بتای بازار بود.