معامله فضولی به معامله ای گفته می شه که در اون، شخصی بدون اینکه مالک مالی باشه یا از طرف صاحب اون مال، وکالت یا نمایندگی داشته باشه، نسبت بهش مال اقدام حقوقی (مثل فروش، رهن و ….) بکنه.

 

در معامله فضولی ۳ شخص هست:

  1. اصیل: کسی که مالک اصلی و واقعی ماله و درواقع رضایت این شخص واسه انجام معامله ضرورت داره.
  2. فضول: کسیه که بدون نمایندگی و رضایت اصیل اقدام به انجام معامله نشون میده. (شخصی غیراز اصیل).
  3. طرف معامله با فضول.

مثلا فرض کنین که علی مالک یک خودروی سواریه. رضا، بدون اونکه وکیل علی باشه، اقدام به فروش خودروی اون به محمد می کنه. در این مثال، علی اصیل، رضا فضول و محمد طرف معامله با فضوله.

امکان داره که شخص فضول، با سوءنیت (قصد و انگیزه بد) یا حتی بدون سوءنیت مال دیگری رو مورد معامله بذاره یا حتی به فکر اینکه از طرف صاحب مال، وکالت یا نمایندگی داره، اقدام به انعقاد معامله کنه که در هر حال نیازمند رضایت مالکه و جدا از اینکه عاقبتای حقوقی درصورت وجود سوء قصد، آثار کیفری هم داره.

مثلا در مثال بالا، فرقی نمی کنه که رضا از روی نه خواهی (مثلا به دلیل اینکه علی نیازمند پوله) اقدام به فروش خودروی اون کرده باشه یا با قصد بد (مثل درآوردن خودرو از چنگ علی) دست به اینجور کاری زده باشه. در هر حال معامله فضولیه. حال اگه رضا سوءنیت داشته باشه، میشه علیه اون طرح دعوای کیفری هم نمود. حتی اگه رضا فکر کرده باشه که وکیل علیه، و درواقع وکیل نبوده باشه، بازم معامله از نوع فضولیه.

پول-نام-تصویر

حکم معامله فضولی

کلا معاملات به سه دسته تقسیم می شن:

  1. معامله درست؛
  2. معامله باطل؛
  3. معامله غیرنافذ؛

معامله غیرنافذ به این معناست که در یکی از ارکان عقد یا معامله ای که قانون اشاره کرده، مشکل و خللی هست و واسه همین، گرچه که معامله کلا باطل نیس، ولی نمیتونه درست هم قلمداد شه. یعنی، در معامله فضولی، هروقت مشکل و آسیب موجود برطرف شه، معامله درست و کامل می شه. یکی از ارکانی که قانون واسه صحت معامله اشاره کرده، وجود رضایت مالکه. از اونجا که در معامله فضولی این رضایت وجود نداشتهه و فضول، بدون آگاهی یا رضایت مالک اقدام به انجام معامله می کنه، معامله نامبرده غیرنافذه و تنها درصورت اخذ رضایت بعد مالک، درست و کامل می شه. این رضایت بعد می تونه به شکل روشن یا ضمنی باشه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   امتیازات مغازه اینترنتی چیه؟ 

اجازه روشن به این شکله که اصیل به روشنی و به وسیله لفظ، معامله رو اجازه نشون میده. (درواقع معامله انجام شده به وسیله فضول با طرف مقابل رو با همه شرایطی که داره، قبول می کنه.) اجازه ضمنی به این شکله که اصیل پس از باخبر شدن از معامله به شکل ضمنی، مثل دادن وکالت به فضول، این اقدام اون رو تجویز می کنه.

در قانون مدنی واسه اجازه یا رد معامله به وسیله اصیل مهلتی مشخص نشده. پس شخص طرف معامله با فضول، تا زمان مشخص نشدن وضعیت معامله (قبول یا رد) به وسیله اصیل، حق فسخ قرارداد رو نداره و باید به شرایط معامله پایبند و وفادار بمونه (حتی اگه از فضولی بودن معامله بی خبر باشه). البته تو یه مدت که اصیل اعلام وضعیت می کنه، نباید باعث ورود ضرر به طرف مقابل معامله شه.

رد یا قبول معامله فضولی به ارث می رسه. بدین معنی که درصورتی که اصیل در فاصله انعقاد معامله و اعلام وضعیت فوت کنه، ورثه ی اون (کسائی که پس از فوت ازش ارث می برن) جانشین اون می شن و اختیار فسخ یا قبول معامله رو دارن.




۱

دسته‌ها: بهترین ها

دیدگاهتان را بنویسید