مشخص به هر یک از آنها برقراری ارتباط سریع و گسترده را میان کل کسانی که به شبکه متصل هستند؛ فراهم میکند و تبادل اطلاعات میان آنان را به صورت متن، صدا، تصویر و فیلم میسر میسازد(عراقچی 1377، 91).
اگر بخواهیم به طور دقیقتر اینترنت و قابلیتهای آن را مطرح کنیم، میتوان به توصیف مارتین ایروین37 استاد دانشگاه جرج تاون آمریکا رجوع کنیم. وی میگوید اینکه بگوییم اینترنت شبکه جهانی شبکههای کامپیوتری است، کافی نیست. از نظر وی اینترنت سه جزء دارد:
– یک سیستم کامپیوتری جهانی که از ابزارهای مشترک اتصال سختافزارها استفاده میکند و اطلاعات دیجیتالی را منتقل میسازد.
– اجتماعی از مردم که یک تکنولوژی ارتباطی رایج را به کار میبرند.
– یک سیستم اطلاعات که به صورت جهانی توزیع شده است(حسینی 1387، 66).
اینترنت با داشتن ویژگیهای منحصر به فردی مثل دسترسی آسان، سهولت استفاده، گمنامی کاربران و هزینه پایین در سالیان اخیر به یکی از عمومیترین رسانههای جمعی جهان تبدیل شده است. کشور ایران نیز از این رشد چشمگیر بی بهره نبوده است. آمار نشان میدهد که ایران با 76 میلیون نفر جمعیت در سال 2010 با 43 درصد میزان ضریب نفوذ، بیشترین میزان استفاده از اینترنت (5/52%) را در خاورمیانه به خود اختصاص داده است. همچنین در بازه زمانی 2000 تا 2010، 13 درصد رشد کاربر داشته است. امروزه اینترنت بخش مهمی از زندگی ایرانیان از جمله کار و درس، سرگرمی، و فعالیتهای اجتماعی را در بر گرفته است. لذا این پرسش وجود خواهد داشت که استفاده از اینترنت چه تأثیری بر سبک زندگی کاربران آن دارد و کدام تغییرات دانشی، نگرشی و رفتاری را در این حیطه باعث میشود. سبک زندگی، مجموعهای از رفتارها یا الگوهای اجباری روزانه است که با مقداری ثبات در فرد یا گروه حفظ میشود(فیاض بخش و همکاران 1390، 27).
2-4-1 استفاده جوانان از اینترنت در ایران
اینترنت بعنوان یکی از صورت های جدید رسانه ای اهمیت و رواج فزآینده ای در میان جوانان یافته است و اگر چه بواسطه فراگیری محدوتر این رسانه در ایران(در قیاس با کشورهای غربی) تأثیرات آن بر الگوهای ارتباطی، هویت یابی و ارزش های جوانان بیشتر معطوف به لایه های پر مصرف جوانان است که عموماً از سرمایه اقتصادی و فرهنگی متوسط و بالاتری برخور دارند، با این حال انتظار می رود با ایجاد تهسیلات زیر ساختی بیشتر در مدارس و مناطق محروم تر، بر جذابیت آن بسیار افزوده شود. نتایج به دست آمده از پیمایش ملی، ارزش ها و نگرش های جوانان در سال 1383 نشان می دهد که استفاده های سرگرمی در قالب چت روم ها و پیام گذاری های فوری، صورت غالب استفاده جوانان ایرانی از اینترنت است (7/29) و در اولویت های بعدی ارسال ایمیل (27/9) و استخراج و جستجوی اطلاعات عملی قرار دارند (3/27). انگیزه های ارائه شده جوانان برای چت نیز غلبه بر تنهایی (5/35%)، دوستیابی (15%) مهیج بودن این نوع گفتگو ها (10%) و سرانجام تازگی و متفاوت بودن محیط چت (93%) عنوان شده است. به نظر می رسد که استقبال جوانان ایرانی از این رسانه تا اندازه ای مربوط به محدودیت های فراغتی و گاه تنگناهایی است که تعاملات جوانان غیر همجنس در فضای عمومی بدنبال دارد؛ به گونه ای که 100% گفتگوهای مجازی جوانان با افراد غیر همجنس خویش بوده است. از سوی دیگر علاوه بر کارکرد تسهیل کننده و جبران کننده ارتباطی، جاذبه هایی چون گمنامی، امکان پذیر بودن جعل هویت و فریب سیال و متکثر بودن از دیگر جاذبه هایی است که رسانه های الکترونیکی دراختیار جوانان قرار می دهند. ویژگی های فوق می تواند الزام های گسترده ای رادر روابط جنسیتی، روابط قدرت و الگوهای ارتباط دختران و پسران جوان ایرانی بر جای گذارد که هم از بعد منفی و هم از بعد مثبت قابل بحث است(ذکائی 1391، 88).
فضای مجازی اگر چه به طور غالب امتدادی از روابط جنسیتی جوانان در دنیای واقعیاست که در آن سهم غالب با پسران است، مهارت و فضای بیشتری در اختیار دارند و ماجراجویی های جنسی خود رادر محیط بر خط جستجو می کنند و زبان، قدرت، ارزش ها و الگوهای ارتباطی را مشابه با فضای واقعی باز آفرینی می کنند. با این حال بر طیفی از دختران جوان به ویژه آن دسته که از حداقل سرمایه های اجتماعی و فرهنگی برخوردارند، تجربه آزاد کننده و قدرت بخشی نیز محسوب می شود. از سوی دیگر برای آن دسته از جوانان که استفاده غالب آنها از اینترنت نه سرگرمی و گفتگوی برخط، بلکه تولید محتوا، ایجاد پایگاه شبکه برای خود و به ویژه راه اندازی وبلاگ است، اینترنت تاثیرات جدی را در شکل دهی به هویت مدرن، داشته است. بدین ترتیب به موازات کاسته شدن از انگیزه های فراغتی صرف و رفع کنجکاوی های اولیه، اینترنت عرصه ای را برای باز اندیشی جوانان در هویت خویش فراهم می سازد. حضور مستمر و فعال در فضای مجازی و استفاده مداوم از امکانات متعدد و منحصر به فرد اینترنت، به ویژه تعامل و تبادل اطلاعات با سایر کاربران متعدد و متفاوت، باعث تقویت و شکل گیری هویت مدرن و باز اندیشانه در بین کاربران ایرانی، خصوصاً کاربران جوان با مصرف حرفه ای می شود. حضور در این فضا به عنوان فضایی متکثر پذیرش نسبی گرایی، تنوع و تفاوت ها را برای کاربران ایرانی(که در جهان واقعی خود با دنیایی نسبتاً یکدست روبرو هستند) آسان تر از پیش ساخته است.
در مجموع حضور کاربران ایرانی در فضای مجازی را باید جوازی – هر چند کم اعتبار- برای ورود مشروط آنها به دنیای مدرن داشت. حضور در فضای مجازی، جغرافیایی وضعی کاربران جوان ایرانی را دگرگون کرده و در وجوهی متفاوت و در عرصه های متمایز، اجازه مدرن بودن و مدرن زیستن را به آنها نمی دهد. با این حال این تجربه در وجه منفی ممکن است بر مهارت ها و یا علائق آنان برای جستجو راه های جایگزین و خلاقانه گذراندن فراغت تاثیر گذارده و در غیاب تمرین و آموزش سواد رسانه ای،مصرف منفعلانه رسانه ها را در آنها تقویت کند. همچنین سرگرمی های مجازی علاقه جوانان به مشارکت اجتماعی و فعالیت های مدنی را تحت الشعاع قرار می دهد و در مورد مصرف کنندگان حرفه ای و مولد میتواند نوعی جهان وطنی یک طرفه را جانشین مشارکت های اجتماعی واقعی سازد. این تمایلات یا ارزشها اگر چه فی نفسه و ضرورتاً مخرب نیست، اما ممکن است به هزینه تغییرافراطی چارچوب های مرجع جوانان و کمرنگ ساختن هویت آنها در سطح ملی، دینی و شهروندی تمام شود(ذکائی 1391، 90 – 91).
2-4-2 ویژگیهای اینترنت
اینترنت ابزاری چند گانه است که قادر است:
1- به مثابه یک رسانهی جمعی تصویری، نیازهای افراد را به کسب اطلاع در زمینههای شغلی، خبری، سیاسی اجتماعی، اقتصادی، ورزشی، هنری، علمی و…. تأمین نماید(سرویسهای خبر رسانی).
2- به مثابهی یک رسانهی جمعی نوشتاری بدون مواجهه با محدودیتهای رسانههای نوشتاری واقعی، این امکان را برای همهی افراد فراهم میکند که آزادانه تا حد کتمان هویت واقعی خویش، اندیشهها و احساسات خود را به دیگری منتقل و از رهگذر امکان بازتاب اندیشهها و احساسات مخاطبان، به ترمیم اندیشهها و غنای احساسات خود مبادرت کنند(وبلاگها).
3- به مثابهی یک سالن کنفرانس و گفتگو، فضای مجازی را در قالب دیالوگ برای ارائه، تنقیح و رشد افکار و عقاید فراهم کند(تالارهای گفتگو).
4- به مثابهی محفل و مکان گردهمایی گروههای همسال فارغ از محدودیتهای جغرافیایی و محلی افراد، کنش متقابل سازمانیافته و چهره به چهرهای تدارک ببینند که به واسطهی آن، با شکلگیری “خردهفرهنگهای متفاوت” که عاری از الزامات و قیود مربوط به شخصیت و هویت واقعی کاربر و قیود حقوقی حاکم بر روابط اجتماعی واقعی است، فرآیند جامعهپذیری در اجتماعات مجازی را متعین سازد و نیز به علت خصلت غیر جسمانی اینگونه روابط، جامعه پذیری متفاوتی را به تجربه افراد درآورد(اجتماعات مجازی و اتاقهای گپ).
5- به مثابهی یک محیط تفریحی بدون مواجهه با محدودیتهای مرزی و جغرافیایی، نیازمندیهای افراد را برای فعالیتهایی چون بازی و سرگرمی با شخصیتهای حقیقی و مجازی اشباع نماید (سرویسهای بازی).
6- به مثابهی یک رسانهی تصویری و نوشتاری، ناتوانیهای موجود در محیط واقعی افراد را برای تقویت و اشباع انگیزههای جنسی جبران نماید(سایتها و وبلاگهای پورنوگرافیک) (حسینی 1387، 75).
2-4-3 انواع کاربردهای رسانه های مجازی
رسانه‌های اجتماعی (دنیای مجازی) انواع و استفادههای گوناگونی دارند و می‌توان آنها را در هشت گروه دسته بندی کرد:
1- شبکه اجتماعی38
یک شبکه اجتماعی زنجیری بهم پیوسته از پروفایلهای افراد مختلف و صفحات و گروههای ایجاد شده توسط کاربران است. اگرچه در ابتدا شبکههای اجتماعی تنها امکان برقراری ارتباط با دوستان و آشنایان، تشکیل و عضویت در گروه، ایجاد صفحات شخصی، به اشتراک گذاری محتوا و نظایر اینها را برای کاربران خود فراهم میکردند. اما امروزه برای باقی نگهداشتن کاربران و افزایش تعداد آنها امکاناتی نظیر برگزاری نظرسنجی، انجام بازیهای آنلاین، تماشای فیلمهای کمپانیهای معتبر و مانند اینها را نیز به ویژگیهای خود افزودهاند.
2- پروژه مشترک – ویکی39
در ویکیها کاربران به صورت مشترک بر روی موضوعی خاص فعالیت کرده و در کنار یکدیگر محتوای ویکی را ساماندهی میکنند. امکان تغییر محتوا برای تمام کاربران باز است و مدیرانی که از بین کاربران انتخاب شده اند، بر روند فعالیت ویکی نظارت میکنند. ویکی فاصله مکان- زمانی برای کار بر روی پروژههای مشترک را از بین میبرد و به کاربران امکان مشارکت در پروژه را از فواصل دور و در بازههای زمانی متفاوت می‌دهد.
3- وبلاگ40
وبلاگ ساده ترین شکل یک رسانه اجتماعی است، رسانهای که میتوان آن را به رسانه شخصی مدیر و صاحب وبلاگ تعبیر کرد. قواعد نوشتن در وبلاگ را مدیر آن تعیین میکند؛ وبلاگستان هر جامعه، بازتاب منحصر به فردى از ویژگى‏هاى خاص اجتماعی، فرهنگى و سیاسى‏ آن است(www.mashreghnews.com).
4- جامعه محتوایی41
در این سایتها کاربران محتواهای گوناگونی نظیر صوت، ویدئو، عکس و … را بارگزاری کرده و به اشتراک میگذارند.
5- فروم42
فرومها امکان تبادل نظر، پرسش و پاسخ و گفتگو پیرامون موضوع و یا موضوعاتی مشخص را فراهم میکنند. هر فروم از زیرمجموعههای موضوعی متفاوتی تشکیل شده است که کاربران بسته به نیاز خود وارد یکی از آنها میشوند. فرومها گاه مستقلاند و گاه بخش جانبی یک سایت هستند.
6- میکرو بلاگ43
میکرو بلاگها تلفیقی از شبکه اجتماعی و وبلاگ هستند که در آنها طول پیامهای کاربران از تعداد مشخصی کاراکتر پیروی میکند. به جهت کوتاهی متن پیامها اغلب کاربران این سایتها از تلفن همراه و یا افزونههای ویژه مرورگر خود برای ارسال پیام استفاده میکنند بدون اینکه وارد سایت اصلی شوند.
7- پادکست44
نوعی از فایلهای صوتی و تصویری که بر روی اینترنت بار گزاری شده و قابلیت به اشتراک گذاری دارند. علاوه بر پادکستهای شخصی، افراد مشهور و همچنین برخی شبکه های رادیویی و تلویزیونی نیز از پادکست استفاده می‌کنند.
8- جهان مجازی45
جهان مجازی عملکردی شبیه شبکه اجتماعی دارد با این تفاوت که افراد در این محیط همانند دنیای واقعی فعالیت خواهند کرد. نحوه کار به این ترتیب است که کاربر ابتدا برای خود یک آواتار ساخته و سپس همانند دنیای واقعی برای خود محل زندگی، کار و تفریح تعیین و همچنین خانواده و گروه دوستان تشکیل خواهد داد (www.farsnews.com).
2-4-4 آمار استفاده از اینترنت در جهان
رسانه‌های اجتماعی در چند سال گذشته تغییراتی اساسی در سبک زندگی شهروندان دهکده جهانی داده اند، اگر چه این تغییرات بر حسب مناطق جغرافیایی، فرهنگها و شرایط اقتصادی جوامع مختلف

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه رایگان درمورداحساس حقارت، رفتار انسان، عشق و محبت
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید